Η εξόρυξη υδρογονανθράκων στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου και η διαφύλαξη του περιβάλλοντος

30 Apr

Το Φυσικό Αέριο είναι ένα αέριο μίγμα υδρογονανθράκων . Εξάγεται από υπόγειες κοιλότητες και θεωρείται οικολογικό καύσιμο .

Ο άνθρωπος το χρησιμοποιεί σαν καύσιμο φιλικό προς το περιβάλλον με πολύ καλά αποτελέσματα. Το φυσικό αέριο είναι άχρωμο και άοσμο. Η χαρακτηριστική του οσμή δίνεται τεχνικά ώστε να γίνεται αντιληπτό σε τυχόν διαρροές. Ανήκει στη δεύτερη οικογένεια των αέριων καυσίμων και είναι ελαφρύτερο από τον αέρα με ειδικό βάρος ίσο με 0,59.

Είναι μίγμα υδρογονανθράκων σε αέρια κατάσταση, αποτελούμενο κυρίως από μεθάνιο (σε ποσοστό άνω του 85%), που είναι ο ελαφρύτερος υδρογονάνθρακας, είναι πολύ καθαρό, χωρίς προσμίξεις και θειούχα συστατικά.

Είναι μια «φυσική μορφή ενέργειας» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς ιδιαίτερη επεξεργασία και κάνει τέλεια καύση στις κατάλληλες συσκευές. Το φυσικό αέριο αποτελεί το φιλικότερο συμβατικό καύσιμο στο περιβάλλον και στον άνθρωπο.

Η καύση του φυσικού αερίου, σε σχέση με αυτή άλλων καυσίμων όπως ο γαιάνθρακας ή το λάδι , έχει λιγότερο επιβλαβείς συνέπειες για το περιβάλλον. Παράγει μικρότερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα για κάθε μονάδα παραγόμενης ενέργειας.

Το φυσικό αέριο υπάρχει σε μεγάλα αποθέματα και έχει διαπιστωθεί ότι επαρκούν τουλάχιστον για 100 χρόνια σε χώρες όπως η πρώην Σοβιετική Ένωση, το Ιράν, το Κατάρ, το Ιράκ, η Νιγηρία, η Αλγερία, οι ΗΠΑ κ.ά.

Στην Κύπρο, το ενεργειακό κόστος αποτελεί σημαντική πτυχή  για την οικονομία του τόπου, αφού στηριζόμαστε αποκλειστικά στη χρήση του πετρελαίου το οποίο εισάγουμε. Μετά από έρευνες που έχουν γίνει στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου έχουν εντοπιστεί μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) της Κύπρου . Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την παγκόσμια αναγνώριση της Κύπρου, τη μελλοντική απεξάρτηση της από το πετρέλαιο και κατά συνέπεια την οικονομική της αποκατάσταση.

Σημαντικό όμως μέλημα όλων θα πρέπει να είναι η διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος. Ζούμε και αναπνέουμε σε μια από τις σπουδαιότερες από άποψη γεωμορφολογικής, υδρολογικής και βιολογικής ποικιλότητας θάλασσες του κόσμου την Μεσόγειο, στην οποία σημαντικά οικοσυστήματα καταλαμβάνουν ένα μεγάλο ποσοστό.

Η περιοχή στην οποία προτίθεται η κυπριακή δημοκρατία να προχωρήσει σε εξορύξεις πιθανόν να είναι κοντά στο όρος του Ερατοσθένη, περιοχή προστατευόμενη από τη Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της ζώνης της Μεσογείου.

Η υποθαλάσσια οροσειρά του Ερατοσθένη βρίσκεται περίπου 100 χιλιόμετρα νότια της δυτικής Κύπρου. Ο βυθισμένος ορεινός όγκος έχει 120 χιλιόμετρα μήκος και 80 χιλιόμετρα πλάτος με την κορφή του να βρίσκεται σε βάθος 700 μέτρων και ύψος 2.000 μέτρων πάνω από τον θαλάσσιο πυθμένα. Στην περιοχή υπάρχουν σπάνια είδη κοραλλιών και σημαντικά θηλαστικά όπως φάλαινες και δελφίνια .

Είναι αναγκαία η εκτενής μελέτη των οικοσυστημάτων αυτών, που θα βοηθήσει στη διαφύλαξη τους κατά τη διάρκεια των εξορύξεων .

Θα πρέπει να αξιολογηθούν οι θαλάσσιες περιοχές για την  παρουσία κοραλλιών των βαθιών νερών και χημειοσυνθετικών (chemosynthetic) κοινοτήτων και να τηρηθούν οι αποστάσεις ασφαλείας (500m)  από τις γεωτρήσεις.

Η παρουσία διαφόρων ειδών θηλαστικών και  θαλάσσιων χελωνών επιβάλλει την εφαρμογή κατάλληλου πρωτοκόλλου κατά τη διάρκεια της ετοιμασίας ή απομάκρυνσης των ειδικών μηχανημάτων εξόρυξης.

Η Κύπρος είναι νησί όπου διαχειμάζουν αρκετά είδη αποδημητικών πουλιών θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι περιοχές παρουσίας πτηνών, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι συνεχείς πτήσεις.

Η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου είναι ένας χώρος όπου αναπτύχθηκε ο πολιτισμός και το θαλάσσιο εμπόριο από τα αρχαία χρόνια.  Ομάδες του πανεπιστημίου Κύπρου διεξάγουν έρευνες για τον εντοπισμό ναυαγίων αρχαιολογικής σημασίας . Οφείλουμε λοιπόν να κάνουμε τις απαραίτητες έρευνες , να αξιολογηθούν οι περιοχές πριν από την εξόρυξη για να αποφύγουμε δυσάρεστες καταστάσεις.

Με μελανά σημεία αναφέρονται κάθε τόσο περιπτώσεις σε όλο τον κόσμο όπου έχουν σημειωθεί διαρροές υδρογονανθράκων με δυσάρεστες συνέπειες. Το περιβαλλοντικό ατύχημα της BP στο πηγάδι Macondo, στον Κόλπο του Μεξικού, τον Απρίλιο του 2010, η βύθιση των δεξαμενόπλοιων M/T Erika και Μ/Τ Prestige το 1999 και το 2002 αντίστοιχα επέφεραν σαρωτικές αλλαγές στην προσέγγιση της προστασίας της θαλάσσιας ζωής.

Οφείλουμε να διαφυλάξουμε τη χλωρίδα και πανίδα της θαλάσσιας περιοχής μειώνοντας τις πιθανότητες εμφάνισης προβλημάτων όπως η δημιουργία βιοφίλμ στην επιφάνεια της θάλασσας, η αύξηση των ποσοτήτων H2S και την δημιουργία στο βυθό θρυμμάτων που θα παραχθούν κατά τη διαδικασία της εξόρυξης.

Η ύπαρξη και η ορθολογιστική αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου μιας χώρας είναι τόσο σημαντική όσο και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Και αυτό γιατί η εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το περιβάλλον, τη διατροφική αλυσίδα, και την αειφόρο ανάπτυξη.

Πιστεύουμε ότι η διαφύλαξη της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας της θαλάσσιας περιοχής της Κύπρου θα αποτελέσει ουσιαστικότερη κληρονομιά στις επόμενες γενιές παράλληλα με τη σώφρονα εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Βιβλιογραφία

Μεσημέρης, Θ. (2011). Γνωμάτευση με βάση το άρθρο 16(6) του περι της εκτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον από ορισμένα σχέδια και/η προγράμματα νόμου (Αρ. 102(Ι)/2005),αναφορικά με τις δραστηριότητες

έρευνας, εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Λευκωσία:Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος. Υπηρεσία περιβάλλοντος.

Χατζηστάσου, Κ (2012). Η περιβαλλοντική πτυχή της αξιοποίησης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. http : www . campuscy . com / easyconsole

Υπεύθυνη καθηγήτρια :

Παναγιώτα Πούγιουρου Ιωάννου

Συμμετείχαν οι μαθήτριες :

Σύνθια Γεωργίου A1

Μαρίνα Γενναδίου Α2